Dzieło Biblijne
PIELGRZYMKA: KOŚCIÓŁ W DRODZE ŚWIADKIEM MIŁOŚCI - WPROWADZENIA BIBLIJNE (ks. Piotr Waszak) Drukuj E-mail

PIELGRZYMKA: „KOŚCIÓŁ W DRODZE ŚWIADKIEM MIŁOŚCI

WPROWADZENIA    BIBLIJNE   (ks. Piotr Waszak)

 

29.07. DZIEŃ WYJŚCIA

 

- gr. eksodos (wyjście, przejście) w tradycji biblijnej to przede wszystkim wyzwoleńcze opuszczenie Egiptu, ale również długa wędrówka do Ziemi Obiecanej – to typ i rękojmia wszystkich wyzwoleń, jakich Bóg dokonuje na rzecz swego ludu  

 

- to nowe i prawdziwe narodziny (por. Ez 16,4-7), to początek doświadczania ojcostwa Boga (Pwt 32,5-10; Oz 11,1; Jer 31,9; Iz 63,16; 64,7) – niestety odpowiedzią człowieka na to jest często niezrozumienie, niewdzięczność i szemranie (Am 2,10; Mi 6,3nn; Jr 2,1-8; Pwt 32; Ps 106)

 

- nowe wyjście (z niewoli babilońskiej – dla proroków jako powtórne wyjście z Egiptu, z niewoli będącej skutkiem niewierności i grzechu wobec Boga: Iz 40,3; 43,19-20; 44,3; 46,3n; 49,11; 52,12; So 3,18nn)

 

- Jezus Chrystus nowym Mojżeszem (Pwt 18,18; Mt 3,3; Dz 3,15.22; 5,31; 7,35nn), wyprowadzającym swój lud z niewoli grzechu do nowego życia w nowej ojczyźnie (J 1,29; 3,14; 5,24; 6,30-58; 7,37n; 8,34n; 19,34.37; 1Kor 5,7; 10,1-6; 1P 1,13-18.22; 2,5.9n; 4,3; 1J 3,8)

 

Rozważania poranne w oparciu o: Mk 6,30-33

- kontekst: moment powrotu do Pana z misji (w świecie), której początkiem było posłanie przez samego Jezusa (Mk 6,7-13: z misji wzywania do nawrócenia, wyrzucania wielu złych duchów, uzdrawiania chorych), jaki zbiegł się ze śmiercią wielkiego Chrystusowego świadka - Jana Chrzciciela (Mk 6,14-29) a zarazem moment poprzedzający rozmnożenie chleba  - cudu i zapowiedzi Eucharystii (Mk 6,34-44; wg tradycji w Tabdze 2,5 km na pd-zach od Kafarnaum)

- (w. 30) zebrali się - gr. synagontai (od synago) - czynność, która kieruje myśl ku wspólnocie, jaka słucha Bożego Słowa / którą gromadzi Boże Słowo

- (w. 30) jedyne (ewentualnie jeszcze Mk 3,14 w pewnych świadkach tekstu), gdzie w Ewangelii wg św. Marka uczniowie / Dwunastu zostają nazwani Apostołami - Posłanymi (tymi, którzy troszczą się o- i reprezentują autorytet oraz posiadają uprawnienia Wysyłającego)

- (w. 30) czyny poprzedzają słowa (Łk wspomina tylko o czynach: Łk 9,10); zarazem Apostoł to świadek Jezusa w jednym i drugim

- pustkowie / pustynia - eremos  - miejsce działalności Jana (Mk 1,3-4), miejsce, na które wyprowadził Jezusa Duch i gdzie Jezus był kuszony (Mk 1,12-13), jedno z miejsc samotnej modlitwy Jezusa (Mk 1,35), ale i miejsce dostępne także ludziom (Mk 1,45) – zarazem miejsce „NA DRUGIM BRZEGU” w kontekście w. 32 (akomodacja: Częstochowa)

- (ww. 31.33) aktywność i skupienie, które nie są sobie przeciwstawne, ale się dopełniają (w Jezusie); odpłynięcie, które nie było ucieczką, ponieważ dokonywało się w czytelnym dla ludzi kierunku (akomodacja: Częstochowa);

- (w. 31) odosobnienie, jakie mogło mieć na celu odpoczynek, ale także ochronę, bezpieczeństwo uczniów, stanowiąc reakcję samego Jezusa na dramatyczne / tragiczne wydarzenie śmierci Jana (zob.  Mk 6,14-29 w świetle Mt 14,12-13 oraz Łk 13,31n), wydarzenie, jakie jednak nie zdołało powstrzymać Pana Jezusa od misji otrzymanej od Boga aż do oddania życia za owce (w. 33)

- (ww. 32-33 oraz 34nn) – pielgrzymka na pustkowie to ukierunkowanie ku miejscu, które stało się miejscem kolejnego cudu (znaku troski i miłości); tłum ludzi towarzyszący „pielgrzymowaniu” nie musi być przeszkodą, ale może jeszcze sprzyjać / warunkować doświadczenie szczególnej mocy i miłości Jezusa (zob. następujące rozmnożenie chleba w.34n)

- tajemnica odejścia od ludzi, które w istocie skupiło ludzi (w. 33)

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

30. 07. DZIEŃ OFIARY

 

- zasadniczo istniały następujące typy ofiar, które składali kapłani i które akceptował ST: ofiary krwawe (ze zwierząt), pokarmowe (bezkrwawe - z produktów rolnych), kadzielne

(ST  sprzeciwiał się natomiast ofiarom z ludzi, co było praktyką pogańskich sąsiadów)

starotestamentalni kapłani w imieniu ludu i za ludzi składali ofiary krwawe (ze zwierząt): całopalna (olah: wyrażająca całkowite oddanie, nie tyle niszcząca, ale „przenosząca” ofiarę w sferę boską), biesiadna (zebah selamin: wspólnotowa ofiara za pokój; spożywali z niej ofiarowujący ją, składający ją kapłani, a poprzez dym wznoszący się do nieba miała być też wspólną ucztą z Bogiem - służyła zacieśnieniu więzi między wszystkimi uczestnikami uczty), ofiary składane za grzech - przebłagalne (hattat i asam; bezzwrotny dar życia zwierzęcia złożony za życie człowieka). Ofiary bezkrwawe - pokarmowe (minha: ziarno lub mąka albo chleby pokładne przeznaczone do spożywania dla kapłanów, przypominające o zawartym przymierzu).

Wszystkie typy ofiar ST znalazły jako zapowiedź swe doskonałe wypełnienie i zespolenie w jedynej ofierze Pana Jezusa

 

- sens składania / spalania przez kapłanów ST ofiary na ołtarzu rozumiano jako uniesienie jej w postaci dymu do nieba - oddanie jej Bogu na wyłączną własność

 

- oddanie Bogu czegoś za pośrednictwem kapłanów w ofierze na własność było wyrazem uległości człowieka i przekonania, że Pan Bóg ma prawo do wszystkiego

 

- zewnętrzne formy kultu i obrzędy sprawowane przez kapłanów ST miały prowadzić do  ofiary duchowej, do oczyszczenia serca, do ofiarowania siebie samego Panu Bogu, a przez to do uświęcenia (pozbawienie zewnętrznych obrzędów kultu wewnętrznego ducha określamy formalizmem religijnym, przeciw któremu występowali już ostro starotestamentalni prorocy)

 

Rozważania poranne w oparciu o: Mk 12,41-44

- postać w swym kontekście przeciwstawiona podziwianym przez ludzi czasów Pana Jezusa (ww. 38-40), kochającym samych siebie a zarazem postać u progu przepowiadania o przyszłych losach Kościoła i o tym, co ostateczne (Mk 13,1nn)

- gadzophylakia - skarbiec – w obrębie sanktuarium, na dziedzińcu kobiet dostępnym tylko dla Żydów albo też skrzynki do składania ofiar przeznaczone na wolne i obowiązkowe datki na cele kultyczne… (analogie i różnice w odniesieniu do Częstochowy - skarbiec w przestrzeni dziedzińca sanktuarium i publicznie składane dary, dostępny jednak nie dla jednego tylko narodu i w pełnej wolności…)

- pieniążeklepton – najmniejsza jednostka w greckim systemie monetarnym, o wartości dwóch groszy (żydowska perutha – najmniejsza judaistyczna jednostka monetarna) 

- Jezus - Nauczyciel i Kapłan: jako zasiadający w świątyni i jako wykonujący czynność kapłańską oceniania i obwieszczania wartości składanych ofiar (ale jak Bóg, który patrzy na serce – 1Sm 16,7)

 - zaprawdę – dosł. AMEN – wyrażenie uroczyste; wyrażające prośbę i przekonanie, ufność
i zaufanie, wiarygodność i wiarę, przeświadczenie, w ustach Boga zapewnienie i obietnicę… 

- wdowahera – kobieta owdowiała, ale też żebraczka, która sama jeszcze oddaje – szczególny przykład ofiarności;  

- hysteresisbrak, bieda, niedostatek // holon ton bion autes - całe swoje życie, wszystkie swoje środki potrzebne do życia – wyraz miłości Boga całym sercem / życiem (7-krotnie użyte słowo wrzucać - czynność symboliczna)

- ludzie, którzy pokładają ufność w swoich własnych staraniach / zabiegach Boga pozostawiając na koniec swoich starań – mają dla Niego tylko resztki – to, co zbywa… opowiadanie w klimacie judaistycznych wyobrażeń o ofiarności autentycznej i bez zastrzeżeń o zaufaniu w Bogu i całkowitym powierzeniu się Jego opiece;

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

31. 07 DZIEŃ MATKI

 

- ojcostwo i macierzyństwo w Bogu (termin rachamim oznaczający łono matki a określający pełną dobroci miłość Boga - Ps 25,6; 116,5; zob. także Iz 66,13)

Iz 49,15   Czyż może niewiasta zapomnieć o swym niemowlęciu, ta, która kocha syna swego łona? A nawet, gdyby ona zapomniała, Ja nie zapomnę o tobie.

 

- Bóg sam zawiera w sercu kobiety pragnienie zostania matką i tylko On jeden w myśli biblijnej może zaradzić bezpłodności - dar życia należy do Bożej kompetencji (Rdz 3,20; 30,1n; 1Sm 1,2-2,5)

 

- macierzyństwo jest źródłem Bożej i ludzkiej radości (Rdz 4,1; 21,6; 30,24) a także przywiązania  małżonka (Rdz 29,34) - stanowi ponadto tajemnicę wkroczenia kobiety w dzieje życia objęte Bożym planem

 

- Biblia nakazuje cześć i szacunek do matki należne także ojcu (Wj 20,12; 21,17; Kpł 20,9; Pwt 21,18-21; Prz 1,8; 19,26; 20,20; 23,22; Syr 3,1-16), co podkreśla także NT (Kol 3,20n; Ef 6,1-4) - nawet powody kultyczne nie zwalniają od obowiązków względem rodziców, co podkreślał Pan Jezus (Mt 15,4-9)  

 

- jednak Ewangelia zapowiada również podział nawet między matką a córką i wzywa do miłości Jezusa większej niż miłość do ojca i matki, obiecując za to stokrotną nagrodę

(Mt 10,35.37; Łk 14,26 także Mt 19,29)

 

- królowa matka - w Biblii ciesząca się zwykle szczególnym szacunkiem władców (w przeciwieństwie do różnych odniesień wobec żon panujących) - „Wielka Pani” (por. 1Krl 2,9 15,13; 2Krn 15,16) – mesjanizm królewski w łonie judaizmu podkreślił jeszcze tę godność (Dziewicza Matka - Iz 7,14, por. także: Rdz 3,15; Mi 5,2)  

 

- duchowe macierzyństwo Niewiasty - Oblubienicy  Jezus rozciąga na wszystkich swych uczniów (J 19,26n oraz J 2,4) - wielkość Matki Jezusa wiąże się ze słuchaniem Słowa Bożego i wprowadzania go w życie bardziej niż z fizycznym macierzyństwem (Łk 11,27n)

 

- miasto matka wielu / wszystkich narodów (Jerozolima) – nawiązanie (ściślej: akomodacja): Częstochowa: por. Iz 2,1-5; 60,1-8; Ps 87 (zwł. ww. 4-7) a także Iz 54,1; 2Sm 20,19; Rdz 24,60; Ga 4,22-30; Ef 4,13; 2 J 1; Ap 21,2;

 

macierzyństwo duchowe Kościoła płynące z apostolatu;  Dzieci moje, oto ponownie w bólach was rodzę, aż Chrystus w was się ukształtuje  Ga 4,19; stanęliśmy pośród was pełni skromności, jak matka troskliwie opiekująca się swoimi dziećmi 1Tes  2,7

 

Rozważania poranne w oparciu o: Łk 2, 41-51[52]

 

- kontekst: ostatni epizod Historii Dzieciństwa Jezusa przed końcowym summarium, poprzedzający opis przygotowania się Jezusa do działalności zbawczej (Łk 3,1-4,13): pielgrzymka, która staje się zapowiedzią całej misji zbawczej ogniskującej się w Jeruzalem; 

- Pascha - od czasów Jozjasza (k. VII w. przed Chr.) stała się świętem pątniczym; każdy dorosły Izraelita (chłopiec 13 letni [!])- był obowiązany 3 razy w roku [Pascha, Pięćdziesiątnica, Święto Namiotów] stanąć przed Panem; wiek Jezusa pielgrzymującego rok wcześniej to świadectwo wielkiej pobożności rodziny); zarazem: mający być pouczanym - w istocie poucza;

- jednostkowe wydarzenie z życia Świętej Rodziny, którego wymowa jest ponadczasowa, rzucając światło na typ zachowań natury duchowej:

- w.43:  hypemeinen Jesus ho pais - pozostał Jezus „młody, dosł.: chłopiec / sługa (pozostający do dyspozycji swego Pana – nie przełożone w polskim tłumaczeniu BT [!]);

- Matka – konsekwentnie, do skutku szukająca swego Syna / dziecka

- Matka, która uczy się od Syna – Boga, przypominającego, że zawsze jest na SWOIM, WŁAŚCIWYM miejscu: czemuś nam to uczynił? – Syn wyprowadza z błędu (dei einai – dosł. [po]trzeba być / „powinienem”: powracające w zapowiedziach męki i pełnienia woli Ojca);

- Czemuście Mnie szukali? Czy nie wiedzieliście /…/ - to nie Bóg ukrywa się, czy porzuca kogokolwiek, ale to my potrafimy oddalić się od Niego przez nieuwagę albo grzech, zacząć funkcjonować aż do zapomnienia się / zapamiętania w tym, co nie należy do Boga (w wypadku Niepokalanej było to tylko nienaganne / niezawinione, wyłącznie zewnętrzne przeoczenie);

- pierwsze i ostatnie słowo Jezusa zrelacjonowane przez Łk dotyczy Ojca (Łk 2,49 i 23,46);

- Matka tracąca wcześniej dziecko z oczu, która uczy, że wówczas należy się natychmiast zatrzymać, przystanąć w duchowej wędrówce, cofnąć i podjąć refleksję nad tym, co zaszło, by świadomie i zdecydowanie skorygować błąd i szukając ciągle Boga na powrót odnaleźć…;

- scena w świątyni – prawdopodobnie w portyku Salomona, w centrum żydowskiej teologii i wiary, tam gdzie później nauczali apostołowie (Dz 3,11; 5,12) - prawda o boskim (prawdziwym i autorytatywnym) mandacie nauczycielskim Jezusa… („mądrość” polegająca na posłuszeństwie [i trwaniu] w Ojcu / Jego sprawach);

w.51a – prawda o prawdziwym człowieczeństwie Jezusa i rodziny z Nazaretu; powrót – przygotowanie do decydującego pielgrzymowania już wraz z uczniami…;

- w. 51b - dieterei – idea strzeżenia / zachowywania (w sercu) – tego, co Bóg pozwolił przeżyć i w czym z woli Bożej uczestniczyliśmy - to nie tylko przechowanie w pamięci, ale wewnętrzne rozważanie aż po kontemplację, dążenie do pełnego, prawdziwego znaczenia wydarzeń

 (nie zrozumieli tego, co im powiedział; w. 50) oraz tego czego, Bóg pragnie i jakie prawdy odkrywa (zachowując pokorę: świadomość, że owocność tego wysiłku ostatecznie zależy ostatecznie od Bożego wsparcia) – dojrzewanie w wierze… (zob. zdziwienie w w.48);

- maryjny rys duchowości płynący jako pouczenie z tego fragmentu to także pokorne i ufne wyrażenie zgody na to (i nie zrażanie się tym), że Bóg w życiu duchowym dla naszego większego dobra pewne sprawy czyni nie zawsze i nie w pełni zrozumiałymi, oczywistymi, bez tajemnic, prowadząc nas jednocześnie przez to ku sobie („ciąża duchowa”)

 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

01.08 DZIEŃ RADOŚCI

 

- istnieje tendencja, by obraz Boga, który się cieszy, śmieje czy nawet krzyczy
z radości odrzucać jako rażący antropomorfizm, podczas gdy np. Boży „gniew”, „zazdrość” czy też miłość traktuje się inaczej (ten zamysł uszanowania Wielkości Majestatu Bożego nie pomaga jednak w ukazaniu pełnej prawdy o Bogu Starego [i Nowego] Testamentu)

 

- sama radość w Biblii stanowi jeden z najczęściej powtarzających się motywów w ST, a na jej bezpośrednie określenie użyte zostają w samej tylko Biblii Hebrajskiej pochodne aż 12 rdzeni - źródłosłowów (zaś słownictwo wyrażające najprzeróżniejsze rodzaje radości sięga w ST nawet 143 odrębnych jednostek)

 

- motyw radości Boga pojawiał się w różnych okresach historii biblijnej i nie można go wiązać z jednym, szczególnym nurtem w teologii Izraela  (rozmieszczenie wzmianek o radości Boga w Biblii jest dość przypadkodowe: motyw ten dla pisarzy natchnionych stanowił część tła ich myślenia o Bogu);

 

- zasadniczą przyczyną Bożej radości jest w Biblii czynienie dobra swemu Ludowi, tak iż radość ludzi jest bezpośrednio uzależniona od radości Boga i albo jej towarzyszy, albo jest jej skutkiem - nie jest zaś radością samą dla siebie

 

- Bóg Biblii nie lubi cieszyć się samotnie, a kiedy On się cieszy, wówczas cieszą się także i ludzie;

 

- wierność przymierzu z Bogiem jest dla Biblii źródłem radości jego uczestników; radość ta znajduje swe źródła w kulcie (Pwt 12,18; Ps 33,1; 42,5; 68,4n; 100,2; 118,24; Ne 8,10), w wierności osobistej członków / wiernych temu przymierzu (np. Ps 19,9; 32,10n; 33,21; 34,3; 70,5; 119,14.111.162; 149,4n; Jer 15,16; Mdr 18,16) oraz w Bożych obietnicach, które realizują się w życiu Bożego ludu już w tym życiu a w sposób szczególny w obietnicach eschatologicznych  (Iz 9,2; 25,9; 35,1.9; 44,23; 45,5-8.21n; 49,13; 61,10; 65,14nn; 66,10; Ba 4,22n.36n; 5,9; Za 9,9);

- Bóg jest większy niż wszelkie zło (Ps 2,1-4; /…/ Śmieje się Ten, który mieszka w niebie, Pan się z nich naigrawa [w.4]), które w Zmartwychwstaniu Pana zostało przezwyciężone

 

- Ewangelia zapowiada radość zbawienia „maluczkim” (Łk 1,41-55; Łk 2,10nn; 5,34n; 6,20; 10,17-20; 15,6.7.10.24.32; 19,37nn; Mt 5,10nn; 13,44; 18,13; J 3,29, która zarazem jako owoc Krzyża pochodzi od Ducha Świętego (Łk 24,52n; J 14,13-20.28; 15,9-15; 16,7.20-24; Dz 2,4.11; 5,41)

 

- jesteśmy wezwani do radości w Panu, radości nieustannej, trwającej wraz z modlitwą, radości pomimo doświadczeń, radości która łączy nas z mieszkańcami nieba (zob. Łk 1,47 [!]; 2Kor 13,11; Flp 3,1; 4,4; 1Tes 5,16; 1P 1,6; 4,13; Ap 12,12; 19,7), radości innej niż ta, jaką cieszy się świat (J 11,15; 1Kor 7,30; 2Kor 6,10; 7,9; Hbr 12,11; Ap 11,10), radości, jaka ma źródło w Bożej łasce i w jej owocach (Rz 16,19; 1Kor 16,17; 2Kor 7,7; 1Tes 3,6), radości także w cierpieniu i z powodu cierpienia dla Pana Jezusa w tym życiu (Kol 1,24), radości z faktu zbawienia, w którym uczestniczymy przez wiarę (Ga 3,8); radosnego dawcę Bóg miłuje! (2Kor 9,7)  

 

- J Jest ktoś radośnie usposobiony? Niech śpiewa hymny! (Jk 5,13)

 

Rozważania poranne w oparciu o: Łk 24,36-43 (ndz)

 

- kontekst: chrystofanie Zmartwychwstałego wobec uczniów; głoszenie prawdy zm-nia

- temat: rozpoznanie Jezusa (przez tych, którzy słyszeli już o wydarzeniach zaistniałych w

drodze do Emaus i o ukazaniu się Pana Szymonowi; por. w. 33n)

- w.36: gdy rozmawiali o tym, On sam stanął pośród nich - mówienie (z wiarą) o zmartwychwstałym spowodowało Jego żywą / prawdziwą obecność pośrodku …;

- pozdrowienie pokoju (jak wcześniej przed wydarzeniami paschalnymi – zarazem udzielenie tego daru, który w myśli biblijnej łączy w sobie także wszelkie inne dobra duchowe; zob. Łk 10,5: Gdy do jakiego domu wejdziecie, najpierw mówcie: Pokój temu domowi!)

- w.37 – dla kultury greckiej (odbiorcy orędzia Łukasza) duch był przeciwieństwem ciała (por. 1Kor 15,35-58) i miała ona trudność z przyjęciem idei ciała duchowego / uwielbionego [Gdy Pan odmienił los Syjonu, wydawało się nam, że śnimy…; Ps 126,1];

- w.38 – dialogismoi – „wątpliwości” („zmieszanie”) – faktycznie: pomieszanie myśli na skutek wstrząsu najgłębszych pokładów człowieczeństwa;

- w. 39 – Ja jestem – to zarazem orędzie zawarte w JHWH – tetragramie, nowe objawienie / ukazanie znaczenia świętego i objawionego imienia Bożego i samego Boga w Jego Synu;

- w. 41: zaskakujące: Łk włączył w relację TON RADOŚCI (gr. hara) mimo braku pełnej wiary uczniów w zmartwychwstanie (jeszcze zaś gdy nie wierzyli / dowierzali oni z radości i gdy dziwili się („jak jest możliwe to, co wydaje się aż nazbyt piękne”); upewnienie uczniów o rzeczywistym cielesnym zmartwychwstaniu i o identyczności / tożsamości (stygmaty) ziemskiego Jezusa i zmartwychwstałego Pana (polemika ze światem myśli greckiej); oznacza to także pełnię zwycięstwa Boga-Człowieka (a dzięki Niemu tych, którzy w Nim żyją)

- ciekawostka - w w. 42 niektóre przekłady dodają do podanej ryby także plaster miodu: po chrzcie dawano bowiem neofitom w starożytności chrześcijańskiej plaster miodu jako symbol duchowych słodyczy (stąd ten wtórny dodatek)  

- w.43 zjadł – dowód zmartwychwstania w ciele; niektóre / nieliczne kodeksy dodają również: a wziąwszy ułomki podawał im – znak, że w kościele pierwotnym to wydarzenie odczytywano także w sensie / w symbolice eucharystycznej;

 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

 

02.08. DZIEŃ MŁODOŚCI

 

Wprowadzenie (nie wszystko zrozumiałe dziś dla młodych w języku Biblii): Umiłowany podobny /…/ do gazeli, do młodego jelenia(Pnp 2,9.17; 8,14);  Jak jabłoń wśród drzew leśnych, tak ukochany mój wśród młodzieńców (Pnp 2,3)

Ps 144,12 Niech nasi synowie będą jak latorośle wybujałe w młodości, i, niech będą córki nasze córki będą jak rzeźbione  kolumny, które wspierają świątynię.

 

- Młodość szczególną wartością już w ST - ofiary składane Bogu z tego co młode gołębie, cielce, jagnięta - baranki, wino i zboże; młode dziewice składane na ofiarę Panu Bogu (np. Rdz 37,31; Wj 29,1.10; Kpł 1,5.14; 4,3.14; 5,7; 9,2; 12,6.8; 14,22.30; 15,14.29; 16,3; 23,18; Lb 6,10; 8,8; 15,8; 23,2.4.14.30; 28,11.19.27; 29,2.8; 1Krl 18,23; Est 2,3; Łk 2,24) 

 

- Młodość wiekiem, któremu Pan Bóg w historii narodu wybranego również zawierzał, stawiał na młodych (1Sm 12,2: Samuel, który przewodził swym rodakom od młodości; także Dawid, Salomon, Jozjasz, Jeremiasz; 1Sm 17,42; 1Krl 3,7; 2Krn 34,3; Jer 1,6-7;  także Rut i Judyta Rt 2,5-6; 4,12; Jdt 12,13; Judyta, młode, piękne kobiety; ryzykującą i poświęcają swoje życie za swoją nową rodzinę albo swój naród)

 

- Bóg nauczycielem, nadzieją towarzyszącą młodości, Kimś godnym zaufania Ps 71,5.17  Ps 71,5  Ty bowiem, mój Boże, jesteś moją nadzieją, Panie, Tobie ufam od moich lat młodych! Boże, Ty mnie uczyłeś od mojej młodości, i do tej chwili głoszę Twoje cuda.

Bóg przyjacielem młodości (Prz 2,17; Jer 3,4); Boża miłość ukazana jako miłość zakochanych młodych ludzi Iz 62,5  Bo jak młodzieniec poślubia dziewicę, tak twój Budowniczy ciebie poślubi, i jak oblubieniec weseli się z oblubienicy, tak Bóg twój tobą się rozraduje

 

Młodość Chrystusa, Pana młodego

Mt 9,15; Mk 2,19n; Łk 5,35; J 2,9 Jezus im rzekł: «Czy goście weselni mogą się smucić, dopóki pan młody jest z nimi? Lecz przyjdzie czas, kiedy zabiorą im pana młodego, a wtedy będą pościć; Mt 25,1 /…/ podobne będzie królestwo niebieskie do dziesięciu panien, które wzięły swoje lampy i wyszły na spotkanie pana młodego,

- Młodość czasem energii, rozmachu, zainteresowania życiem i innymi ludźmi; Hi 33,25  wraca do dni młodości jak wtedy ciało ma rześkie, Lm 5,14  Starsi porzucili bramę, młodzieńcy - swe pieśni. Jer 49,26; 50,30  I tak jego młodzieńcy polegną na ulicach; padną młodzieńcy na  placach, Prz 20,29 Rozmach jest chlubą młodzieży, ozdobą starców - siwizna.

 

Młodość czasem uczenia się pokory i posłuszeństwa J 21,18-19  Gdy byłeś młodszy, opasywałeś się sam i chodziłeś, gdzie chciałeś. Ale gdy się zestarzejesz, wyciągniesz ręce swoje, a inny cię opasze i poprowadzi, dokąd nie chcesz».  To powiedział, aby zaznaczyć, jaką śmiercią uwielbi Boga. 1P 5,5 /…/ wy, młodzieńcy, bądźcie poddani starszym! Wszyscy zaś wobec siebie wzajemnie przyobleczcie się w pokorę, Bóg bowiem pysznym się sprzeciwia, a pokornym łaskę daje.

Tt 2,3-6  starsze kobiety /…/ niech pouczają młode kobiety, jak mają kochać mężów, dzieci, jak mają być rozumne, czyste, gospodarne, dobre, poddane swym mężom - aby nie bluźniono słowu Bożemu.  Młodzieńców również upominaj, aby byli umiarkowani;  

 

Młodość także czasem słabości, pokus i popełnianych błędów

Rdz 8,21 /…/ usposobienie człowieka jest złe już od młodości (grzech pierworodny - także młodość związana jest ze skłonnością do złego…); Iz 40,30-31 - Chłopcy się męczą i nużą, chwieją się słabnąc młodzieńcy, lecz ci, co zaufali Panu, odzyskują siły, otrzymują skrzydła jak orły: biegną bez zmęczenia, bez znużenia idą.  Hi 13,26  wspominasz grzechy młodości Ps 25,7  Nie wspominaj grzechów mej młodości ani moich przewin ale o mnie pamiętaj w Twojej łaskawości ze względu na dobroć Twą, Panie! Iz 54,4  wstydzie twej młodości (r.ż.); Jer 22,21  od samej młodości, /…/ nie słuchałaś głosu mojego. 2Tm 2,22 Uciekaj zaś przed młodzieńczymi pożądaniami, a zabiegaj o sprawiedliwość, wiarę, miłość, pokój - wraz z tymi, którzy wzywają Pana czystym sercem.

Ps 119,9 Jak młodzieniec zachowa ścieżkę swą w czystości? - Przestrzegając słów Twoich.

 

Młodość czasem pokonywania słabości (czasem trudnym, rodzącym wytrwałość)

Ps 129,1-2  Bardzo mnie gnębili od mojej młodości - niech powie Izrael - bardzo mnie gnębili od mojej młodości, lecz nie zdołali mnie przemóc.

1J 2,13-14  Piszę do was, młodzi, że zwyciężyliście Złego.  /…/ napisałem do was, młodzi, że jesteście mocni i że nauka Boża trwa w was, i zwyciężyliście Złego. /…/ czystej/wiernej miłości Ma 2,14-15  Pan był świadkiem pomiędzy tobą a żoną twojej młodości, którą przeniewierczo opuściłeś. Ona była twoją towarzyszką i żoną twojego przymierza.  /…/ Strzeżcie się więc w duchu waszym: wobec żony młodości twojej nie postępuj zdradliwie!

 

Młodość owocem miłosierdzia Bożego: Ps 103,3-5  On odpuszcza wszystkie twoje winy, On leczy wszystkie twe niemoce,  On życie twoje wybawia od zguby, On wieńczy cię łaską i zmiłowaniem,  On twoje dni nasyca dobrami: odnawia się młodość twoja jak orła.

 

Młodość czasem sakramentu bierzmowania, otwarcia się na Bożego Ducha I wyleję potem Ducha mego na wszelkie ciało, a synowie wasi i córki wasze prorokować będą, starcy wasi będą śnili, a młodzieńcy wasi będą mieli widzenia. Jl 3,1; Dz 2,17

 

Młodość czasem zdobywania Bożej mądrości życia, wchodzenia na drogę do spełnienia Mdr 8,2  Ją to pokochałem, jej od młodości szukałem: pragnąłem ją sobie wziąć za oblubienicę i stałem się miłośnikiem jej piękna. Syr 6,18  Synu, od młodości swej staraj się o naukę, a będziesz ją nabywał aż do siwizny. Syr 25,3   Jeśli w młodości nie nazbierałeś, jakim sposobem znajdziesz na starość? Syr 51,15  /…/ serce me w niej się rozradowało, noga moja wstąpiła na prostą drogę, od młodości mojej idę jej śladami. Mdr 8,10  Dzięki niej znajdę chwałę u ludu i cześć u starszych, sam będąc młody Syr 51,13  Będąc jeszcze młodym, zanim zacząłem podróżować, szukałem jawnie mądrości w modlitwie.

(Naprawdę) Kochaj i czyń co chcesz! Koh (Eklzj-s) 11,9-10; 12,1

Żyj radośnie i mądrze! (wówczas i Twoja starość będzie radosna i mądra)  Chodź drogami serca swego i za tym, co oczy twe pociąga; lecz wiedz, że z tego wszystkiego będzie cię sądził Bóg! Więc usuń przygnębienie ze swego serca i oddal ból od twego ciała, bo młodość jak zorza poranna szybko przemija. /…/ Pomnij jednak na Stwórcę swego w dniach swej młodości, zanim jeszcze nadejdą dni niedoli i przyjdą lata, o których powiesz: «Nie mam w nich upodobania»;

 

Młodzi ludzie (szlachetni) mogą być wyrzutem sumienia dla starszych; Mdr 4,16 dopełniona wcześnie młodość [potępia] - leciwą starość nieprawego. Syr 42,8   Nie wstydź się upomnieć nierozumnego i głupiego ani zgrzybiałego starca, gdy prowadzi spór z młodymi, a /…/ będziesz uznany za sprawiedliwego. Koh 4,13  Lepszy młodzieniec ubogi, lecz mądry, od króla starego, ale głupiego, co już nie umie korzystać z rad.

1Tm 4,12-13  Niechaj nikt nie lekceważy twego młodego wieku, lecz wzorem bądź dla wiernych w mowie, w obejściu, w miłości, w wierze, w czystości!  Do czasu, aż przyjdę, przykładaj się do czytania, zachęcania, nauki.

 

Młodość czasem najważniejszych wyborów! Mdr 2,6.9.21-24

(Nie wszystkiego warto próbować; chrześcijańskie Carpe diem)

 Dalejże więc! Korzystajmy z tego, co dobre, skwapliwie używajmy świata w młodości!  Upijmy się winem wybornym i wonnościami i niech nam nie ujdą wiosenne kwiaty:  uwijmy sobie wieniec z róż, zanim zwiędną.  Nikogo z nas braknąć nie może w swawoli, wszędzie zostawmy ślady uciechy: bo to nasz dział, nasze dziedzictwo! /…/ Tak pomyśleli - i pobłądzili, bo własna złość ich zaślepiła. Nie pojęli tajemnic Bożych, nie spodziewali się nagrody za prawość i nie docenili odpłaty dusz czystych.  Bo dla nieśmiertelności Bóg stworzył człowieka - uczynił go obrazem swej własnej wieczności. A śmierć weszła na świat przez zawiść diabła i doświadczają jej ci, którzy do niego należą.

 

Młodość a zmartwychwstanie:

Łk 7,14n  młodzieniec z Nain wskrzeszony i oddany matce.

Mk 16,5 młodzieniec (anioł) siedzący w pustym grobie ubrany w białą szatę;  

 

J Zakończenie; Młodość czasem ograniczonej cierpliwości  co do słuchania Dz 20,9  Pewien młodzieniec imieniem Eutych, siedział na oknie pogrążony w głębokim śnie. Kiedy Paweł przedłużał przemówienie, zmorzony snem spadł z trzeciego piętra na dół. Podniesiono go martwego.

 

Rozważania poranne w oparciu o: Mt 19, 16-22

- kontekst: kontrowersje i pouczenia dla rodzin i domów w drodze do Jerozolimy

- opowiadanie o odrzuconym powołaniu (wg Mk 10,21a Pan Jezus po kolejnej odpowiedzi młodzieńca spojrzał na niego z miłością) – niezdolności opuszczenia ziemskich dóbr na rzecz skarbu w niebie (rezygnacja z posiadania, która nie była negacją prawa własności, ale przejawem zaufania Bogu; por. Mt 6,21.24);

CECHY MŁODOŚCI /  MŁODZIEŃCA (neaniskos):

- w. 16 – poszukiwanie autorytetów - przyszedł (proselthon) do Jezusa – słowo / zachowanie sygnalizujące / akcentujące autorytet Jezusa dla Jego rozmówcy

- w. 20 – młodzieniec – człowiek, który odczuwał, że czegoś wciąż mu brakuje

- w. 21 – młodzieniec, który pragnął doskonałości (odpowiedź Jezusa to zakłada)

- w.22 -  młodzieniec, który zarazem przeceniał / oszukiwał sam siebie (jak bowiem mówić o zachowywaniu przykazania miłości bliźniego nie potrafiąc podzielić się posiadanymi dobrami)

- tytuł Nauczycielu – ale nie – Panie (Mt 8,19; 9,11; 12,38; 17,24; 22,16; 24,36) – wskazówka, że pytający dla Mateusza pozostawał poza królestwem, co też wynikło z zakończenia;

- życie wieczne (dzoe aionios) – apokaliptyczne przyszłe królestwo Boże w swej pełni;

- Bóg  Dobrem Najwyższym i źródłem dobra – jedynym w istocie ważnym pytaniem jest pytanie o wolę Bożą i zachowywanie jej – jest to warunek naprawdę dobrego życia;

- w.19b – dodanie do drugiej tablicy Dekalogu na koniec przykazania miłości bliźniego jak siebie po spójniku kai (m.in.: i / oraz) to streszczenie w tym nakazie całej tej części Przykazań

- idea doskonałości – teleios (w. 21) – człowieczeństwo całkowicie oddane / posłuszne Bogu a zarazem naznaczone miłością bez granic, radykalizmem w wyborze  Dobra / dobra:

doskonałość = 1/ miłość (dar) = 2/ radykalizm (wyrzeczenie) = 3/ podążanie za Jezusem 

- ktemata – posiadłości = różne rodzaje własności - dla Biblii obciążone zobowiązaniem społecznym (wezwanie powszechne na miarę powołania, posiadania i sił; nie posiadanie, ale pożądanie – przywiązanie do rzeczy jest złe…)

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

03.08. DZIEŃ POJEDNANIA     

 

- Cała Biblia pokazuje konsekwentnie, że pojednanie jest dziełem Boga i to od Niego pochodzi inicjatywa w pojednaniu z ludźmi (Nawróć nas, Panie, do Ciebie wrócimy; Lm 5,21) - ponadto jak długo człowiek jest jeszcze zdolny do powrotu, Bóg skłania go do tego, do przyjęcia przez człowieka Bożej miłości; (przy tym posługa jednania ludzi z Bogiem będzie trwać aż do końca świata; zob. zwł. Rz 5,9-11; 2Kor 5,17-19);

- pojednanie jakiego domaga się tajemnica ludzkiego grzechu wg zamysłu Bożego obejmuje również cały [wszech]świat (Kol 1,20.25; Rz 8,19-22; 11,15)

- skutkiem pojednania w ujęciu biblijnym jest „niepamięć Boża” dotycząca grzechów ludzi (Ps 32,1; Syr 23,18; Hi 14,16; Iz 44,21; 64,8; Jer  2,2; 1Kor 13,5), dalej nowe stworzenie i odnowienie (Ez 36,26n; Jr 31,31n; Ps 51) wraz z usprawiedliwieniem i uświęceniem (Pwt 30,6; Kol 1,21n), przywrócenie przyjaźni z Bogiem (Rz 1,30; 8,7), uzyskanie przystępu do Boga Ojca (Ef 2,18), dar Bożego pokoju (Ef 2,14; 2Kor 6,4-13)’

- to pojednanie zależy jednocześnie od woli człowieka (W imię Chrystusa prosimy: pojednajcie się z Bogiem!; 2Kor 5,20) a pojednanie z Bogiem domaga się pojednania z bliźnim (Mt 5,23n);

- Starotestamentalny obrzęd Dnia Pojednania - Kpł 16; reinterpretacja - Hbr 9,11-12 (centrum struktury teologicznej tej księgi):  /…/ Chrystus, zjawiwszy się jako arcykapłan dóbr przyszłych, przez wyższy i doskonalszy, i nie ręką - to jest nie na tym świecie - uczyniony przybytek,  ani nie przez krew kozłów i cielców, lecz przez własną krew wszedł raz na zawsze do Miejsca Świętego, zdobywszy wieczne odkupienie (święto to obchodzono raz w roku, łączyło się z postem i jedynie w tym dniu arcykapłan wchodził do miejsca najświętszego. Jednego kozła składa­no na ofiarę, na drugiego kapłan wkładał ręce, wkładając na niego w ten sposób grzechy całego ludu. Tego kozła wypędzano na pustynię i strą­cano ze skały w przepaść. Tam, jak wierzono,  zabierał ze sobą ludzkie winy).

- Dzień Pojednania dla Autora Listu do Hebrajczyków zapowiadał wstąpienie do sank­tuarium w niebie Chrystusa, ale nie z ofiarą ze zwierząt, ale z ofiarą z same­go siebie. Przez tę ofiarę Pan Jezus nas zbawił (zadośćczyniąc za nasze grzechy) i otworzył nam wejście do nieba

 

Rozważania poranne w oparciu o: Mt 18, 21-35

- kontekst: tzw. mowa kościelna - wskazania dla wspólnoty uczniów: po wskazaniach wobec „małych” (Mt 18,1-20), ewangelia dnia stanowi wskazania dla uczniów wobec siebie nawzajem (Mt 18,21-35); o przebaczeniu (Mt 18,21-22), następnie o miłosierdziu (Mt 18,23-35)

- Piotr wiedząc już o obowiązku przebaczania (Mt 6,12-15), tym razem pragnie ustalić jego granice

- liczba 7 – idea doskonałości i pełni; część rabinów była zdania, że trzeba wybaczyć trzy razy; Piotr jakby podwoił tę liczbę w pytaniu i jeszcze dodał jeden - chciał być może zrobić wrażenie; tymczasem…);

- 77 – idea gotowości do przebaczania bez granic we wszystkich pokoleniach… (rozlaniu grzechu w świecie można przeciwstawić jedynie rozlanie dobra: Mt 18,22 w świetle Rdz 4,23-24)

(Łk 17,4 mówi wprost o skrusze jako warunku przebaczenia; zakłada to również następująca bezpośrednio przypowieść Mateusza, wcześniej Mt pisze o „posłuchaniu” napomnienia jako warunku przebaczenia);

- ww.23-35: przypowieść – ilustracja powyższej nauki o przebaczeniu ukazana w przeciwstawnych reakcjach – wydarzeniach (opowiadanie zmienia formę imiesłowową i przyjmuje tragiczny zwrot wraz ze słowami: on jednak nie chciał… - akt wolnej woli [w.30a])

- relacja między królem a sługą relacją między Bogiem i człowiekiem = uzyskanie przebaczenia uzasadnia i domaga się darowania długu innym

- rozliczenie - nierzadko metafora sądu;

- 10 000 talentów  = 60 milionów denarów = dziś suma sięgająca nawet miliardów / bilionów 

 złotych (suma niewyobrażalna - suma na poziomie państwowym – ministerialnym; 1 talent w okresie grecko-rzymskim odpowiadał 42 kilogramom złota lub srebra) – nikt jako jednostka nie jest w stanie spłacić długu / zobowiązań przed Bogiem (w starotestamentalnym języku aramejskim słowo dług / dłużnik przywołują jednocześnie słowo i rzeczywistość grzechu);

- sprzedaż  - nie rozwiązująca w tym kontekście absolutnie problemu długu – ale znana w świeci hellenistycznym a Żydom kojarząca się z ideą wykupu; 

- prostracja (w. 26) – sugerująca zwyczajem wschodnim pokorę i skruchę – jednak sługa szybko zapomina o postawie ucznia i o odpowiedzialności za otrzymaną łaskę… mimo, że doświadczył litości (splanhnidzomai) Pana – tego, co w u Mt zarezerwowane jest / odnosi się wyłącznie do Jezusa (9,36; 14,14; 15,32; 20,34);

- 100 denarów - dług współsługi – dokładnie 600 tys. razy mniejszy od podarowanego (1 talent = 6 tys. denarów) – suma do zaoszczędzenia w ciągu roku nawet przez ubogiego;

- w.29 – echo poprzedniej prośby (w. 26) za wyjątkiem słowa „wszystko” -  być może wskazanie na szczególnie trudną sytuację życiową współsługi; zły sługa sprzeniewierza się przez to biblijnej złotej regule (Mt 7,12: Wszystko więc, co byście chcieli, żeby wam ludzie czynili, i wy im czyńcie! Albowiem na tym polega Prawo i Prorocy);

- od czasów Heroda stosowano tortury dłużników, aby nakłaniać krewnych do spłacenia długu…; bezwarunkowość Bożego daru nie wyklucza oczekiwania na jego owoce / wymagania konsekwencji – czyż nie należało – wskazanie na niewypełniony obowiązek;

- kara na podobieństwo przewiny – tortury zasądzone już nie przez litościwego, lecz rozgniewanego Pana (NIEmiłosierni, którzy NIE dostąpią miłosierdzia); dług, jaki nie może być zwrócony suponujący karę bez końca (symbol eschatologicznego sądu);

- w.35: przebaczenie – miłosierdzie wyświadczane (z serca – wewnętrzna relacja – nie tylko słowa [!]) jednoznacznym warunkiem przebaczenia (miłosierdzie doświadczane) – zbawienny łańcuch (akomodacja: zbawienny łańcuch pielgrzymujących złączonych wzajemnym przebaczeniem)

- niekiedy „dochodzenie swych praw” za wszelką cenę jest drogą do zguby a nie sukcesu…;

----------------------------------------- ------------------------------------------------------------------------

 

04.08. DZIEŃ POWOŁANIOWY

 

- Opisy powołań biblijnych: np. Abrahama (Rdz 12), Mojżesza (Wj 3); Izajasza (Iz 6); Jeremiasza (Jr 1), Amosa (Am 7), Ezechiela (Ez 3) - ukazują, że każde powołanie jest inne, wyjątkowe i ważne dla Boga i dla człowieka, bo zakładające zarówno możliwość przeciwstawienia się Bogu jak i przyjęcia Go (wielkodusznej odpowiedzi ze strony człowieka na Boże wezwanie, pomimo ludzkich wątpliwości i lęku)

 

- Bóg powołując na kartach Biblii i w życiu teraźniejszym zawsze obdarza posłannictwem

 

- powołanie jest apelem, zadaniem powierzonym w ramach dzieła zbawienia ludzi / świata; by je wypełnić potrzeba wiary i posłuszeństwa

 

- pełnienie woli Bożej wyrażonej w powołaniu przemienia także samego powołanego (zewnętrznie i wewnętrznie)

 

- powołanie może wyłączyć osobę ze społeczności, uczynić go obcym wśród najbliższych (Rdz 12,1; Iz 8,11; Jer 12,6; 15,10; 16,1-9)

 

- o powołaniu wg Biblii czasem decyduje także jakby (po ludzku) samo narodzenie i życie w określonym miejscu, środowisku i społeczności (np. kapłaństwo ST), ale także w takim przypadku powołanie jest wyrazem woli Bożej, Bożego zamysłu i planu zbawienia

 

- Pan Bóg w historii zbawienia powołał także cały naród - Izraela, jak powołuje się osobę a dziś powołuje w ten sposób Kościół - Nowy Lud Boży Nowego i Wiecznego Przymierza, domagając się od wszystkich ochrzczonych odpowiedzi i zaangażowania serca (Wj 19,4-8;  Pwt 4,1; 5,1; 6,4; 7,6; 9,1; Joz 24,24; Ps 50,7; Oz 2,16; 4,1; Iz 1,10; 7,4-9.13; Jer 2,4.11nn)

 

- Pan Jezus powoływał do naśladowania Go, towarzyszenia Jemu na drodze, jaką znał tylko On sam (Mt 16,24; Mk 3,13; 10,21; Łk 9,59-62; J 7,17 oraz np. Rz 1,1.7; 1Kor 1,1n)

 

- to Duch Święty pozwala nam usłyszeć i przyjąć Słowo Ojca, udzielić na nie odpowiedzi, On -wzbudza w Kościele - Oblubienicy różnorodność darów, charyzmatów i posług  (por. Rz 8,16; 1Kor 12; Ap 22,20)

 

Rozważania poranne w oparciu o: Mt 9, 9-13

- kontekst: powołanie, które następuje (jak i u Mk 2,13-17) po opowiadaniu o władzy odpuszczania grzechów [!] (paralityk) a zamyka perykopa na temat smutku i postu (uczniowie / powołani przez oblubieńca, dopóki On jest z nimi – nie mogą pościć)

- także handel rybami objęty był wówczas cłem (zob. Mk 2,13)

- ówczesny schemat myślenia: celnicy = permanentni grzesznicy – powód: nieprzestrzeganie przepisów dotyczących czystości + stały kontakt z cudzoziemcami (nieczystymi) + ponadto: praca na rzecz systemu państwowego w sytuacji zaborczego podboju - okupanta

- powołany, który był / jest „darem Jahwe” – hbr.  Mattai, Mattania (gr. Maththaios) – darem jaki Ojciec dał Synowi a zarazem sam Syn wraz z Ojcem daje wspólnocie uczniów

- dom (wg Łk 5,29 oraz Mk 2,15 – dom Mateusza [Lewiego] – u siebie w domu)

- wasz Nauczyciel - wyrażenie dystansu i wrogości ze strony faryzeuszy / uczonych w Piśmie

- pytanie skierowane do uczniów, bo wg tradycji rabinackiej więź pomiędzy uczniami a Nauczycielem winna była być tak duża, iż należało zakładać wzajemną odpowiedzialność za czyny / postępowanie Nauczyciela / uczniów – w imieniu uczniów odpowiada Jezus

- ofiara – tu: przepisy kultyczne zabraniające wspólnoty z celnikami i grzesznikami – nie jest to odrzucenie prawa kultycznego, ale podporządkowanie go przykazaniu miłości (raczej to niż tamto): na nic zdadzą się ofiary (także pielgrzymka [!]), jeśli zabrakłoby postawy miłosierdzia / miłości do bliźniego („większa sprawiedliwość”) – nie jest to w Biblii jedynie uczucie, ale i czyn [!]

w.12 – znane ówcześnie przysłowie, w.13a – cytat biblijny z Oz 6,6 i w.13b - podsumowanie  

- ówczesna pobożność odrzucała możliwość zasiadania do stołu z ludźmi nieobeznanymi z prawem – było to wręcz hańbą – zapowiedź antycypacja królestwa Bożego jako uczty (zob. Mt 8,11; 22,1-14; 25,1-13; por. też Ga 2,11nn – problem pierwotnego Kościoła Apost. [!])  

- Pan Jezus potrzebował celnika, by poprzez niego dotrzeć do celników, potrzebuje też Ciebie, bo przez Ciebie zamierza dotrzeć do………………………………………   

- głośmy Dobrą Nowinę - tzn. przede wszystkim  naukę o miłosierdziu i przebaczeniu – zbawieniu i pojednaniu ludzi z Bogiem w Jezusie Chrystusie oraz prawdę o nierozdzielności miłości Boga i bliźniego     

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

05.08. DZIEŃ PRZYJAŹNI

 

Przyjaciele Boga doświadczali Jego szczególnego błogosławieństwa, opieki, ratunku

- przykład Henocha i Noego (Rdz 5,22-24 oraz Rdz 6,9:  w przyjaźni z Bogiem żył Noe) oraz Abrahama (Iz 41,8; Dn 3,35)  

Ps 25,14  Pan przyjaźnie obcuje z tymi, którzy się Go boją, i powierza im swoje przymierze.

Zaprzeczenie temu - to pokusa, tak jak w Hi 34,9:  Bo rzekł: Nie zyskam nic na tym, że żyję z Bogiem w przyjaźni.

 

Bóg jedynym przyjacielem, któremu bez reszty można zaufać i zawierzyć siebie

Ani synowi, ani żonie, ani bratu, ani przyjacielowi nie dawaj władzy nad sobą za życia, nie oddawaj też twoich dostatków komu innemu, abyś pożałowawszy tego, nie musiał o nie prosić. Syr 33,20

 

Przyjaciel powiernikiem i doradcą

Razy przyjaciela – [znakiem] wierności, pocałunki wroga - zwodnicze. Prz 27,6  

serce radują /…/ i dobre słowo przyjaciela, dzięki radzie z duszy Prz 27,9  

 

Przyjazna rozmowa potrafi przezwyciężyć nawet nienawiść (Rdz 37,4):  Bracia Józefa widząc, że ojciec kocha go bardziej niż wszystkich, tak go znienawidzili, że nie mogli

zdobyć się na to, aby przyjaźnie z nim porozmawiać.

 

Przyjaźń zakłamana (fałszywa) prowadzi do zguby a przewrotność uniemożliwia nawet obcowanie z Bogiem: Ps 28,3  Nie gub mnie z występnymi i z tymi, co czynią nieprawość, co rozmawiają przyjaźnie z bliźnimi, a w duszy żywią zły zamiar. Prz 3,32  Pan się brzydzi przewrotnym, a z wiernymi obcuje przyjaźnie.

 

Przyjaźnić się to kochać drugiego jak siebie. Jonatan zaś zawarł z Dawidem związek przyjaźni, umiłował go bowiem jak samego siebie. (1Sm 18,3)

 

Ludzka przyjaźń owocem przymierza między osobami: Pan bowiem obdarzył Salomona mądrością tak, jak mu przyrzekł. Utrwaliła się zatem przyjaźń między Hiramem a Salomonem, gdyż zawarli ze sobą przymierze. (1Krl 5,26)  

 

Przyjaźń także z otoczeniem (stworzeniem)  – wyrazem błogosławieństwa

zawrzesz pakt z kamieniami i przyjaźń z polną zwierzyną (Hi 5,23)

 

Mądrość źródłem przyjaźni z Bogiem i rozkoszy Mdr 7,14  Jest bowiem dla ludzi skarbem nieprzebranym: ci, którzy go zdobyli, przyjaźń sobie Bożą zjednali, podtrzymani darami, co biorą początek z karności. Mdr 8,18  w przyjaźni z nią szlachetna rozkosz,

 

Przyjaźń domaga się wzajemnego szacunku i lojalności

Syr 22,20 Kto rzuca kamieniem na ptaki, wypłasza je, a kto lży przyjaciela, zrywa przyjaźń

1 Mach 10,26  Z wielką radością stwierdziliśmy, że zachowujecie zawartą z nami ugodę, że pozostajecie w przyjaźni z nami i nie przeszliście na stronę naszych wrogów.

 

Utrata przyjaciela - jak utrata spowodowana przez śmierć, jak utrata matki czy brata

Jak bowiem człowiek stracił tego, kto mu umarł, tak straciłeś przyjaźń  bliźniego, Syr 27,18

jak po stracie przyjaciela czy brata. Chodziłem jak w żałobie po matce sczerniały i pochylony.

Ps 35,14

  

(Prawdziwych) przyjaciół poznaje się w biedzie:

Od nieprzyjaciół bądź z daleka i miej się na baczności przed twymi przyjaciółmi Syr 6,13  

Wobec pomyślności człowieka nawet wrogowie są mu przyjaciółmi, a w niepowodzeniu oddala się nawet przyjaciel. Syr 12,9

Ubogi niemiły nawet najbliższemu, a bogacz ma wielu przyjaciół. Prz 14,20

Bogactwo zyskuje wielu przyjaciół, biednego opuszcza najbliższy. Prz 19,4

A wydawać was będą nawet rodzice i bracia, krewni i przyjaciele i niektórych z was o śmierć przyprawią. Łk 21,16

Na bliźnich polegać - to siebie zgubić, czasem przyjaciel przylgnie nad brata.  Prz 18,2

Przyjaciel kocha w każdym czasie, a bratem się staje w nieszczęściu. Prz 17,17

 

Pozbawienie przyjaciół czasami także wymiarem uczestnictwa w doświadczeniu Krzyża

Przyjaciele moi i sąsiedzi stronią od mojej choroby i moi bliscy stoją z daleka. Ps 38,12  Odsunąłeś ode mnie przyjaciół i towarzyszy: domownikami mymi stały się ciemności Ps 88,19   

Nawet mój przyjaciel, któremu ufałem i który chleb mój jadł, podniósł na mnie piętę Ps 41,10

 

Jesteśmy odpowiedzialni za nasze przyjaźnie przed Bogiem

(ludzie mądrzy szukają sobie przyjaciół wśród lepszych, mądrzejszych od siebie)

Kto się boi Pana, dobrze pokieruje swoją przyjaźnią bo jaki jest on, taki i jego bliźni Syr 6,17

Kto Prawa się trzyma, ten mądrym jest synem, przyjaciel rozwiązłych hańbi swego ojca. Prz 28,7

 

Majątek wystawia przyjaźnie na próbę

Nie zapomnij w duszy swej o przyjacielu i nie trać pamięci o nim wśród bogactw!  Syr 37,6   

 

Przyjaźń naturalnych antagonistów znakiem czasów mesjańskich

Iz 11,7  Krowa i niedźwiedzica przestawać będą przyjaźnie, młode ich razem będą legały. Lew też jak wół będzie jadał słomę.

 

Rozbijanie przyjaźni domeną grzeszników

Grzesznik szerzy niezgodę między przyjaciółmi i rzuca oszczerstwo między tych, co żyją w zgodzie. Syr 28,9 („zła przyjaźń”: W tym dniu Herod i Piłat stali się przyjaciółmi. Przedtem bowiem żyli z sobą w nieprzyjaźni Łk 23,12).  

Człowiek podstępny wznieca kłótnie, plotkarz poróżnia przyjaciół. Prz 16,28

Kto szuka miłości, cudzy błąd tai; kto sprawę rozgłasza, poróżnia przyjaciół. Prz 17,9  

 

Przyjaźń ze światem jest nieprzyjaźnią z Bogiem

Jk 4,4  Cudzołożnicy, czy nie wiecie, że przyjaźń ze światem jest nieprzyjaźnią z Bogiem? Jeżeli więc ktoś zamierzałby być przyjacielem świata, staje się nieprzyjacielem Boga.

 

Przyjaźń braterska stopniem na drodze do miłości i do doskonałości

2P 1,4-7  gdy już wyrwaliście się z zepsucia wywołanego żądzą na świecie.  Dlatego też właśnie wkładając całą gorliwość, dodajcie do wiary waszej cnotę, do cnoty poznanie,  do poznania powściągliwość, do powściągliwości cierpliwość, do cierpliwości pobożność, do pobożności przyjaźń braterską, do przyjaźni braterskiej zaś miłość.

 

Przyjaciele Jezusa wezwani do wyzwolenia się od lęku

Łk 12,4  Lecz mówię wam, przyjaciołom moim: Nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, a potem nic więcej uczynić nie mogą.

 

/…/ przyjaciel oblubieńca, który stoi i słucha go, doznaje najwyższej radości na głos oblubieńca
(J 3,29)

 

Dopóki żyjemy mamy pozyskiwać „przyjaciół” tym, czym dysponujemy w doczesności

Pozyskujcie sobie przyjaciół niegodziwą mamoną, aby gdy wszystko się skończy, przyjęto was do wiecznych przybytków. (Łk 16,9)  

 

Pan Jezus pamięta, o swoich/naszych - tzn. wspólnoty uczniów - przyjaciołach

Łazarz, przyjaciel nasz, zasnął, lecz idę, aby go obudzić. J 11,11   

 

J Pokój niech będzie z tobą! Przyjaciele ślą ci pozdrowienia. Pozdrów imiennie każdego z  przyjaciół! 3J 1,15

 

Rozważania poranne w oparciu o: J 15, 12-17

- kontekst: część drugiej mowy pożegnalnej Pana Jezusa włączona w księdze w przebieg Ostatniej Wieczerzy – m o w a  na temat wspólnoty uczniów jako nowej rzeczywistości w świecie włączona w alegorię o krzewie winnym (wyjaśniając ją: J 15,1-17) a poprzedzająca blok tekstu na temat nienawiści świata wobec wierzących (J 15,18-16,4a)

- problem: pytanie o podstawę i normę etyki chrześcijańskiej oraz jej związek z życiem wspólnoty uczniów Chrystusa: to miłość wzajemna objawiająca wewnętrzną wieź osoby
z Bogiem, stan bliskości Boga (
zakłada ona trwanie w Bożej miłości i zachowywanie przykazań)

- w.12-13 – chrześcijańskie uzasadnienie śmierci męczeńskiej; obowiązywalność oddawania życia ludzkiego w ofierze judaizm odrzucał

- w.13 definicja miłości braterskiej (połączenie Janowej chrystologii i hellenistycznego ideału przyjaźni; miłość jako ofiarowanie życia i jako ofiarowanie pełnej znajomości zamiarów Bożych)

- przykazanie miłości wzajemnej zajmowało już centralne miejsce w starotestamentalnym Pięcioksięgu (Kpł 19,18: Nie będziesz szukał pomsty, nie będziesz żywił urazy do synów twego ludu, ale będziesz miłował bliźniego jak siebie samego. Ja jestem Pan!)

- Przyjacielem Boga zaś w ST był nazywany Abraham lub Mojżesz (Rdz 18,17; Wj 33,11; Iz 41,8; 2Krn 22,7), ewentualnie człowiek pobożny / mądry (Mdr 7,27n) lub Izrael – tu stają się nimi uczniowie Jezusa, ci, którym okazuje On darmową i autentyczną miłość…

- już tytuł sługi Boga / Pana w Biblii jest tytułem honorowym; tytuł przyjaciel jest jeszcze czymś więcej; zakłada relację nie podporządkowania, ale równości…; jednak w duchu hellenistycznej etyki przyjaźni nie mamy tu zarazem do czynienia ze zrównaniem: Jezus sam, osobiście wybiera swych uczniów i przyjaciół – to bardziej jednostronny dar niż wzajemny wybór…  (wybór ten zakłada jednak i umożliwia zachowywanie Prawa [miłości] w wolności umiłowanych dzieci – przeciwnej dla przymusu; wybrałem - ekseleksamen – [eklego/-mai; w.16] – jak w J 6,70 i J 13,18 – ale tu odnoszące się do wszystkich wierzących);

- przeznaczyłemetheka (tithemi; w.16) – idea umieszczenia na solidnym, pewnym miejscu

- abyście szli – posłannictwo apostolskie; przynosili owoc – w kontekście alegorii – oznacza całkowitą wierność i promieniowanie wiarą i miłością;

- przyjaźń Jezusa to ofiarowanie uczniom wszystkiego, co On sam otrzymał od Ojca: przyjaciołom – inaczej niż sługom – tłumaczy się istotę i sens wszystkiego – nie zaś wydaje
się tylko same polecenia / rozkazy

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

06.08. DZIEŃ WEJŚCIA

 

Jeśli więc pilnie będziesz słuchał głosu Pana, Boga swego, wiernie wypełniając wszystkie Jego polecenia, które ja ci dziś daję, wywyższy cię Pan, Bóg twój, ponad wszystkie narody ziemi.  2 Spłyną na ciebie i spoczną wszystkie te błogosławieństwa, jeśli będziesz słuchał głosu Pana, Boga swego.  6 Błogosławione będzie twoje wejście i wyjście. (Pwt 28,1-2.6)

 

jedno dla wszystkich wejście w życie i wyjście to samo. (Mdr 7,6)

 

Boże, widać Twoje wejście, wejście Boga mego, Króla mego, do świątyni. (Ps 68,25)

 

bardziej jeszcze, bracia, starajcie się umocnić wasze powołanie i wybór! To bowiem czyniąc nie upadniecie nigdy.  W ten sposób szeroko będzie wam otworzone wejście do wiecznego królestwa Pana naszego i Zbawcy, Jezusa Chrystusa. (2P 1,10-11 )

 

U wejścia do namiotu objawił się Pan Bóg Abrahamowi (Rdz 18,1-2); Przy wejściu do groty Eliasz doświadczył spotkania z Bogiem (1Krl 19,13); U wejścia do Namiotu Spotkania, do Świętego Przybytku należało obmyć się, aby przed Bogiem stanąć czystym i ubrać odświętnie; tam też składano ofiary całopalne, strzyżono nazirejczyków (zob. np. Wj 29,4-5.42; 40,12; Kpł 1,3; 4,4; Lb 3,18; Ezd 2,68); U wejścia do przybytku zstępował słup obłoku, znak obecności Bożej - chwały (np. Wj 33,9-10; Lb 12,5; 20,6; Pwt 31,15); U wejścia do Przybytku w świątyni wisiała zasłona oddzielająca, to co święte (Wj 38,18; Lb 3,25; zob. (kolejne) wrota w Częstochowie zasłaniające i odsłaniające obiekt naszej czci); U wejścia do przybytku głos trąb (Częstochowa) zwoływał całą społeczność ludu (Lb 10,3; 2Krn 23,13); U wejścia do swoich namiotów narzekał rodzinami lud Boży, co nie podobało się Bogu (Lb 11,10); U wejścia do Ziemi Obiecanej niektórzy stracili odwagę, by wejść do kraju, który dał im Pan (Lb 32,7); U wejścia do miast (w bramach) zbierano się, dyskutowano, odbywano sądy (Joz 8,29; 20,4; Prz 8,3; Jer 1,15; 26,10)

 

Doświadczyć zmartwychwstania to m.in. przezwyciężyć i porzucić lęk z powodu przeszkody u wejścia na nasze spotkanie z Bogiem (Mk 15,46; 16,3; Mt 27,60)  

Pan Bóg pragnie, aby Jego dom był zapełniony i przynagla do wejścia: Na to pan rzekł do sługi: Wyjdź na drogi i między opłotki i zmuszaj do wejścia aby mój dom był zapełniony. Łk 14,23

Możemy wszyscy wejść do Bożego odpoczynku przez wiarę: Lękajmy się przeto, gdy jeszcze trwa obietnica wejścia do Jego odpoczynku, aby ktoś z was nie mniemał, iż jest jej pozbawiony. Albowiem i myśmy otrzymali dobrą nowinę, jak i tamci, lecz tamtym słowo usłyszane nie było pomocne, gdyż nie łączyli się przez wiarę z tymi, którzy je usłyszeli. Hbr 4,1-2  

 

J Przy wejściu do wsi czekał na Pana Jezusa jedyny pojazd, z jakiego skorzystał (o ile wiemy) pielgrzymując przez ziemię - osiołek (Mk 11,2) – MYŚL NA PODRÓŻ POWROTNĄ…

 

Rozważania poranne w oparciu o: J 21, 15-19

- kontekst: epilog z dygresjami; Piotr jako pasterz (w bloku tekstu poświęconego określeniu przyszłych zadań Piotra i umiłowanego ucznia)

- tekst dotyczący autorytetu Piotra - ma on karmić – paść owce Chrystusa (jedynie Piotr otrzymuje polecenie wyrażone tymi słowami); nowy etap w życiu Piotra

- Szymonie, synu Jana – wezwanie, jak przy powołaniu (J 1,42) tym razem jednak otwierające wejście w ścisłą więź miłości z Jezusem; wcześniej Piotr przyjmował bezwarunkowo słowa Jezusa, ale nie wnikał początkowo głębiej w ich sens jak i w sens objawianych znaków…;

- w pytaniach o miłość: 2x agapao i za trzecim razem fileo – w odpowiedziach Piotra 3x fileo; dopiero / tylko za trzecim razem czasowniki z pytania o miłość pokrywają się[1]

- miłość a nie zdolności czy kwalifikacje lub osiągnięcia kluczem Bożego wezwania;

- ponadto: w każdej odpowiedzi Piotra na temat wiedzy Jezusa występuje oida (wiedzieć intuicyjnie), ale w trzeciej odpowiedzi jest wzmocnione dodaniem czasownika ginoskein (poznawać doświadczalnie) – przeświadczenie o doskonałej znajomości – wyznanie wiary w bóstwo Jezusa;

- w 1 i 3 poleceniu Jezusa danym Piotrowi występuje czasownik boskein – karmićbaranki (arnia), owce (probata), a w drugim poleceniu – poimanein – paść owce (probata) – własność Jezusa Zmartwychwstałego

- Pójdź za mną! – nawiązujące do proroczej zapowiedzi z wieczernika (J 13,36n) – oznacza pójście za Jezusem aż do oddania swego życia (najwyższy wyraz miłości; J 15,13);

- w.18 – uroczyste proroctwo (podwójne: Amen) dotyczące przyszłości Piotra: opasywanie i prowadzenie oznaczają zniewolenie, w którym zarazem Piotr wyciągnie ręce sam [!]; ekteino - dwa znaczenia - wyciągać ręce na krzyżu i wyciągać / rozciągać ręce do modlitwy – myśl o uczczeniu Boga w tej śmierci jak przez modlitwę (wg tradycji: na krzyżu, zgodnie z wolą - głową w dół, w 64 roku za Nerona);

 

 



[1] Trwa dyskusja czy są to czasowniki użyte tutaj synonimiczne, czy też wyrażają one różne znaczenia: agapao – jako oznaczające bardziej akt woli, gotowość do ofiary oraz fileo – oznaczające bardziej odniesienie emocjonalne, zażyłość.

< Poprzedni


Dzieło Biblijne

Mambo is Free Software released under the GNU/GPL License.
Mambo 4.5.5 PL powered by MamboPL.com Team

© Copyright Słowo Biblijne 2006. All rights Reserved. Made in quaint.pl